Przepis na Gigantes plaki – pieczona fasola w sosie pomidorowym
Gigantes plaki to duże ziarna białej fasoli zapiekane w gęstym sosie pomidorowym z ziołami i oliwą. W greckich tawernach często podaje się je jako ciepłą przystawkę do dzielenia się przy stole. Smakiem przypominają połączenie fasolki po bretońsku i leczo, ale bez mięsa i z wyraźnym aromatem oregano.
Gigantes plaki to kwintesencja greckiego „meze” – duże, kremowe ziarna fasoli zapiekane w gęstym, oliwnym sosie pomidorowym z warzywami i oregano. Danie ma głęboki, pomidorowo-ziołowy smak, ale jednocześnie pozostaje w 100% roślinne i sycące, więc świetnie zastępuje mięso. Dzięki zapiekaniu sos lekko się karmelizuje na brzegach, a fasola nabiera delikatnie pieczonego aromatu, którego nie ma w zwykłych gulaszach na kuchence.
Wskazówki kucharza
Kluczem jest dobrze ugotowana fasola – powinna być miękka, ale jeszcze trzymająca kształt, bo w piekarniku dojdzie i nie może się rozpadać. Jeśli używasz fasoli z puszki, skróć czas pieczenia do około 15–20 minut i zmniejsz ilość dodawanej soli, bo puszkowana bywa już lekko słona. Pilnuj gęstości sosu: przed włożeniem do piekarnika powinien być lekko płynny, bo w piecu jeszcze odparuje; jeśli jest zbyt gęsty, dolej odrobinę wody lub bulionu warzywnego.
Jak podawać
Najlepiej smakują z kawałkiem chrupiącej bagietki lub wiejskiego chleba, którym można wybrać ostatnią kroplę sosu z naczynia. W greckim stylu podaj je z kawałkami fety, oliwkami, prostą sałatką z ogórka i pomidora oraz kieliszkiem wytrawnego białego wina albo lekkiego, wytrawnego różu. To świetne danie na domowe spotkania „tapasowe” – ja często stawiam je na stole obok hummusu, pieczonych warzyw i talerza serów, kiedy zapraszam znajomych na wieczór planszówek.
Składniki
- fasola biała - 300 g
- cebula - 1 sztuka
- marchew - 1 sztuka
- seler naciowy - 1 łodyga
- czosnek - 3 ząbki
- pomidory z puszki - 400 g
- koncentrat pomidorowy - 1 łyżka
- oliwa - 5 łyżki
- cukier - 1 łyżeczka
- oregano - 1 łyżeczka
- natka pietruszki - 2 łyżki
- sól
- pieprz
- woda - 1 l
Przygotowanie
- Fasolę przepłucz na sicie, zalej dużą ilością zimnej wody i odstaw na noc do namoczenia.
- Następnego dnia odlej wodę, przepłucz fasolę, przełóż do garnka, zalej świeżą wodą tak, aby przykrywała ziarna na kilka centymetrów i zagotuj. Gotuj na małym ogniu 40–50 minut, aż fasola będzie prawie miękka, ale jeszcze lekko jędrna. Odcedź.
- W dużej patelni lub garnku rozgrzej 3 łyżki oliwy na średnim ogniu. Dodaj cebulę i smaż 3–5 minut, aż zmięknie i stanie się lekko przezroczysta.
- Dodaj marchew, seler naciowy i czosnek. Smaż kolejne 5 minut, mieszając, aż warzywa lekko zmiękną.
- Dodaj pomidory z puszki, koncentrat pomidorowy, cukier, oregano, sól i pieprz. Wymieszaj i gotuj na małym ogniu 10–15 minut, aż sos trochę zgęstnieje.
- Do sosu dodaj ugotowaną fasolę i delikatnie wymieszaj, żeby nie rozgnieść ziaren. Jeśli sos jest bardzo gęsty, dolej odrobinę wody.
- Przełóż całość do naczynia żaroodpornego, wyrównaj wierzch, skrop pozostałymi 2 łyżkami oliwy.
- Piecz w piekarniku nagrzanym do 180°C przez około 25–30 minut, aż wierzch lekko się zrumieni, a sos będzie bulgotał na brzegach.
- Po wyjęciu z piekarnika posyp danie posiekaną natką pietruszki. Podawaj na ciepło lub w temperaturze pokojowej.
Przechowywanie
Danie dobrze się przechowuje i zyskuje na smaku następnego dnia. Trzymaj w lodówce do 4 dni lub zamroź w porcjach na około 2 miesiące. Podgrzewaj w piekarniku lub na patelni z odrobiną wody, żeby sos się nie przypalił.
